შენიშვნა: ეს ხელშეკრულება შედგენილია ინგლისურ და ქართულ ენებზე.

შეუსაბამობის შემთხვევაში უპირატესი ძალა ენიჭება ინგლისურენოვან ვერსიას.

1. გამოყენების სფერო

1.1 ეს შესყიდვის ზოგადი წესები და პირობები („წესები") ვრცელდება ყველა ხელშეკრულებაზე, რომელიც ეხება პირველადი ნედლეულით, მეორადი ნედლეულით და სხვა მასალებით შესყიდვას, შეძენას, ვაჭრობას, მიწოდებას და, შესაბამის შემთხვევებში, დამუშავებას, დახარისხებას, გადამუშავებას, აღდგენას, ტესტირებას, ანალიზს, შენახვას, ტრანსპორტირებას ან მასთანდაკავშირებულ მომსახურებას, აგრეთვე ნებისმიერ თანმხლებ საქონელს, სამუშაოსა დამომსახურებას, AURAC Group LLC-ს („მყიდველი") და მომწოდებელს („მომწოდებელი"), შორის.

1.2 ეს წესები ვრცელდება მყიდველის მიერ გაცემულ ყოველ შესყიდვის ორდერზე, რომელიცმიუთითებს ამ წესებზე ან სხვაგვარად ხელმისაწვდომს ხდის მათ მომწოდებლისთვისხელშეკრულების დადებამდე ან მის დადებისას. მომწოდებელი აღიარებს, რომ მყიდველი გასცემსშესყიდვის ორდერებს მხოლოდ ამ წესების საფუძველზე, თუ მყიდველი წერილობით პირდაპირ არშეთანხმდება სხვაგვარად.

1.3 მომწოდებლის ურთიერთსაწინააღმდეგო, დამატებითი ან განსხვავებული პირობები არგამოიყენება, მიუხედავად იმისა, თუ ისინი თანდართულია ან მითითებულია რომელიმეშემოთავაზებაში, დადასტურებაში, აღიარებაში, მიწოდების ზედნადებში, ანგარიშ-ფაქტურაში, ელექტრონული პლატფორმის შეტყობინებაში ან სხვა დოკუმენტში. მყიდველის მიერ მიწოდებების, შესრულების, დოკუმენტების ან ანგარიშ-ფაქტურების მიღება, გადახდა ან დუმილი არ წარმოადგენსმომწოდებლის პირობების მიღებას.

1.4 მყიდველის მომწოდებლის ქცევის კოდექსი და შესყიდვის ორდერში პირდაპირ მითითებული ანმომწოდებლისთვის გონივრულად ხელმისაწვდომი ნებისმიერი პოლიტიკა წარმოადგენსხელშეკრულების ნაწილს იმ რედაქციით, რომელიც მოქმედებს შესყიდვის ორდერის თარიღისთვის. ასეთი პოლიტიკის განახლებები ვრცელდება მომავალ შესყიდვის ორდერებზე. განახლებებიარსებულ ხელშეკრულებებზე ვრცელდება მხოლოდ იმ ფარგლებში, რა ფარგლებშიც ამას მოითხოვსმოქმედი კანონმდებლობა, რა ფარგლებშიც მომწოდებელი პირდაპირ დაეთანხმა, ან რაფარგლებშიც ისინი არსებითად არ ზრდის მომწოდებლის ხარჯს, რისკს ან საოპერაციო ტვირთს.

1.5 წინააღმდეგობის შემთხვევაში, ინდივიდუალურად შეთანხმებული პირობები, რომლებზეცმყიდველი წერილობით პირდაპირ შეთანხმდა, უპირატესობას ანიჭებს ამ წესებს. წინააღმდეგშემთხვევაში, უპირატესობის რიგი არის შემდეგი: (I) ორივე მხარის მიერ ხელმოწერილი ნებისმიერიჩარჩო ან ინდივიდუალურად შეთანხმებული ხელშეკრულება; (II) შესყიდვის ორდერი მისიდანართების ჩათვლით; (III) ეს წესები; (IV) მყიდველის სპეციფიკაციები, ნახაზები, ხარისხისსტანდარტები, შესაბამისობის მოთხოვნები და პოლიტიკა; და (V) მომწოდებლის შემოთავაზება, მომწოდებლის სტანდარტული პირობების გამოკლებით.

2. განმარტებები

2.1 „აფილირებული პირი" ნიშნავს, მხარესთან მიმართებით, ნებისმიერ სუბიექტს, რომელიცპირდაპირ ან არაპირდაპირ აკონტროლებს ამ მხარეს, კონტროლდება მის მიერ ან იმყოფება მასთანსაერთო კონტროლის ქვეშ.

2.2 „მოქმედი კანონმდებლობა" ნიშნავს ყველა კანონს, დადგენილებას, რეგულაციას, სანქციას, ექსპორტის კონტროლის წესს, საბაჟო წესს, ნარჩენების გადაზიდვის წესს, გარემოს დაცვის კანონს, პროდუქტის უსაფრთხოების კანონს, მექრთამეობის საწინააღმდეგო კანონს, ადამიანის უფლებათაკანონს, შრომის კანონს და მიწოდების ჯაჭვის სათანადო შემოწმების კანონს, რომელიც ვრცელდებამომწოდებელზე, მყიდველზე, მასალებზე, წარმოშობის, შეგროვების, დამუშავების, შენახვის, გადაზიდვის, ტრანზიტის, მიწოდების, დანიშნულების ან გამოყენების ადგილზე.

2.3 „სამუშაო დღე" ნიშნავს ნებისმიერ დღეს, გარდა შაბათისა, კვირისა ან ოფიციალური საჯაროდღესასწაულისა მყიდველის რეგისტრირებულ ადგილსამყოფელში საქართველოში.

2.4 „ხელშეკრულება" ნიშნავს მყიდველსა და მომწოდებელს შორის ამ წესების შესაბამისადდადებულ ხელშეკრულებას, შესაბამისი შესყიდვის ორდერისა და ყველა მითითებით ჩართულიდოკუმენტის ჩათვლით.

2.5 „მისაწოდებელი ნივთები" ნიშნავს ყველა მასალას, საქონელს, სამუშაოს, მომსახურებას, ნიმუშს, პროგრამულ უზრუნველყოფას, დოკუმენტაციას, ანგარიშს, მონაცემს, სერტიფიკატს, ტესტის შედეგს, ანალიზსა და სხვა ნივთს, რომელიც მომწოდებელმა უნდა მიაწოდოს ხელშეკრულების ფარგლებში.

2.6 „გამორიცხული ტერიტორია" ნიშნავს ამერიკის შეერთებულ შტატებს, მისი ტერიტორიებისა დამფლობელობების ჩათვლით.

2.7 „მასალები" ნიშნავს პირველად ნედლეულს, მეორად ნედლეულსა და ნებისმიერ სხვა საქონელს, ლითონს, მინერალს, კონცენტრატს, მადანს, ჯართს, ნარჩენს, რეციკლატს, თანაპროდუქტს, ნახევარფაბრიკატს, ნიმუშსა და მათთან დაკავშირებულ მისაწოდებელ ნივთებს, რომლებიცმიეწოდება ხელშეკრულების ფარგლებში.

2.8 „პირველადი ნედლეული" ნიშნავს ნედლეულს, რომელიც მიღებულია მოპოვების, სამთოწარმოების, მოსავლის აღების, წარმოების ან სხვა პირველადი წყაროებიდან.

2.9 „შესყიდვის ორდერი" ნიშნავს მყიდველის წერილობით ან ელექტრონულ შეკვეთას, შესყიდვისორდერს, გამოძახებას, გათავისუფლებას, გრაფიკს ან სხვა შესყიდვის ინსტრუქციას, რომელიცგაცემულია მომწოდებლისთვის.

2.10 „მეორადი ნედლეული" ნიშნავს მასალებს, რომლებიც მიღებულია გადამუშავების, აღდგენის, ხელახალი დამუშავების, დახარისხების, დაშლის, სამრეწველო თანაპროდუქტებიდან, საწარმოოჯართიდან, ვადაგასული პროდუქტებიდან ან სხვა მეორადი წყაროებიდან, მიუხედავად იმისა, აკმაყოფილებენ თუ არა ასეთი მასალები ნარჩენის, თანაპროდუქტის ან ნარჩენის სტატუსისდასრულების მასალის კრიტერიუმებს მოქმედი კანონმდებლობის მიხედვით.

2.11 „სპეციფიკაციები" ნიშნავს შეთანხმებულ ხარისხს, შემადგენლობას, ხარისხს, რაოდენობას, ტოლერანტობას, ტენიანობის ზღვარს, მინარევების ზღვარს, დაბინძურების ზღვარს, წარმოშობას, დოკუმენტაციას, შეფუთვას, ეტიკეტირებას, ტექნიკურ, უსაფრთხოების, გარემოსდაცვით, ანალიზურდა სხვა მოთხოვნებს, რომლებიც ვრცელდება მისაწოდებელ ნივთებზე.

2.12 „მომწოდებლის პერსონალი" ნიშნავს მომწოდებლის თანამშრომლებს, დირექტორებს, თანამდებობის პირებს, აგენტებს, ქვეკონტრაქტორებს, გადამზიდავებს, ბროკერებს, ზედა რგოლისმომწოდებლებს, კონსულტანტებსა და სხვა პირებს, რომლებიც ჩართულნი არიან მომწოდებლისმიერ ხელშეკრულებასთან დაკავშირებით.

2.13 „სამუშაოს შედეგები" ნიშნავს ყველა შედეგს, რომელიც სპეციალურად შექმნილიამყიდველისთვის ხელშეკრულების ფარგლებში, დიზაინების, ნახაზების, პროგრამულიუზრუნველყოფის, დოკუმენტაციის, ანგარიშების, მონაცემების, მონაცემთა ბაზების, მოდელების, ხელსაწყოების, ფორმების, აღჭურვილობის, ანალიზების, ტესტირების მეთოდებისა და სხვა სამუშაოპროდუქტების ჩათვლით.

3. შემოთავაზებები, ხელშეკრულების დადება და შეკვეთის დადასტურება

3.1 მომწოდებლის მიერ გაკეთებული შემოთავაზებები სავალდებულოა და, თუ სხვაგვარად არ არისმითითებული, ძალაშია ორი (2) კვირის განმავლობაში მყიდველის მიერ მიღებიდან.

3.2 შესყიდვის ორდერი წარმოადგენს მყიდველის შემოთავაზებას ამ წესების საფუძველზეხელშეკრულების დადებაზე. მომწოდებელი იღებს შესყიდვის ორდერს წერილობითიდადასტურებით, ელექტრონული მიღებით, შესრულების დაწყებით, მისაწოდებელი ნივთებისგაგზავნით ან სხვა ქცევით, რომელიც ობიექტურად მიუთითებს მიღებაზე.

3.3 მომწოდებლის მიერ მიღებამდე მყიდველს შეუძლია ნებისმიერ დროს გააუქმოს, შეცვალოს ანჩაანაცვლოს თავისი შესყიდვის ორდერი.

3.4 მომწოდებლის მიერ ნებისმიერი სავარაუდო მიღება, რომელიც მოიცავს ან მიუთითებსმომწოდებლის სტანდარტულ პირობებზე, ჩაითვლება შესყიდვის ორდერის მიღებად ასეთიპირობების გარეშე, თუ მყიდველი წერილობით პირდაპირ არ დაეთანხმება ცვლილებას. ნებისმიერიაღიარება, დადასტურება ან ანგარიშ-ფაქტურა, რომელიც ამ წესების შეცვლას ისახავს მიზნად, ძალას მოკლებულია, თუ მყიდველის მიერ წერილობით პირდაპირ არ იქნა მიღებული.

3.5 მომწოდებელმა უნდა დაადასტუროს ყოველი შესყიდვის ორდერი მყიდველის მიერ მოთხოვნილვადაში. ასეთ ვადაში დადასტურების ვერ მოხერხება ხელს არ უშლის ხელშეკრულების დადებასმომწოდებლის ქცევით 3.2 პუნქტის შესაბამისად.

4. ფასები, გადასახადები და გადახდა

4.1 თუ შესყიდვის ორდერში სხვაგვარად არ არის მითითებული, ფასები ფიქსირებულია და მოიცავსყველა ხარჯს, მოსაკრებელს, შეფუთვას, დაზღვევას, დატვირთვას, ტრანსპორტირებას, ექსპორტისფორმალობებს, საბაჟო ფორმალობებს, მოსაკრებლებს, გადასახადებსა და სხვა თანხებს, რომლებიცგადასახდელია მომწოდებლის მიერ მოქმედი Incoterms® 2020 წესისა და ხელშეკრულებისშესაბამისად.

4.2 ნებისმიერი დღგ, იმპორტის დღგ, გაყიდვის გადასახადი, GST ან მსგავსი არაპირდაპირიგადასახადი, რომელიც მყიდველს ერიცხება მოქმედი კანონმდებლობის მიხედვით, ცალკე უნდაიყოს მითითებული ნამდვილ საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურაში. მომწოდებელი პასუხისმგებელიაყველა გადასახადზე, მოსაკრებელზე, საბაჟო გადასახადზე, მოსაკრებლებსა და ფორმალობაზე, რომელიც მომწოდებლის პასუხისმგებლობის ფარგლებშია ხელშეკრულების, მოქმედი Incoterms® წესისა და მოქმედი კანონმდებლობის მიხედვით.

4.3 მომწოდებელი ანაზღაურებს ყველა ხარჯს, ზარალს, მოსაკრებელს, გადასახადს, დემერეჯს, შენახვის საფასურს, ჯარიმასა და ადმინისტრაციულ მოსაკრებელს, რომელიც გამოწვეულიაარასწორი კლასიფიკაციით, წარმოშობის დეკლარაციით, საბაჟო დოკუმენტებით, ნარჩენებისგადაზიდვის დოკუმენტებით, ნებართვებით, ლიცენზიებით, ანგარიშ-ფაქტურებით ან სხვაშესაბამისობის დოკუმენტაციით.

4.4 გადახდა ხდება მისაწოდებელი ნივთების სრული და შესაბამისი მიღების, ყველა საჭიროდოკუმენტის მიღების, ნებისმიერი შეთანხმებული შემოწმების, ნიმუშის აღების ან ანალიზისპროცესის დასრულების, საბოლოო მიღებული წმინდა მშრალი წონისა და ანალიზის შედეგებისმიღების (შესაბამის შემთხვევებში) და ნამდვილი ანგარიშ-ფაქტურის მიღების შემდეგ. თუსხვაგვარად არ არის შეთანხმებული, გადახდა ხდება ან თოთხმეტი (14) დღის განმავლობაში სამიპროცენტის (3%) ვადამდელი გადახდის ფასდაკლებით, ან ოცდაათი (30) დღის განმავლობაშიწმინდად.

4.5 მყიდველს შეუძლია ისარგებლოს ვადამდელი გადახდის ფასდაკლებით მაშინაც კი, როდესაცმყიდველი ახდენს მოთხოვნების გადაანგარიშებას, აკავებს სადავო თანხებს, აკავებს გადახდებსშეუსაბამობის ან დაკარგული დოკუმენტების გამო, ან ახორციელებს ნებისმიერ სახელშეკრულებოსაშუალებას. გადახდა არ წარმოადგენს მიღებას, უარის თქმას, შესაბამისობის აღიარებას ანმომწოდებლის გათავისუფლებას.

4.6 მყიდველს შეუძლია მთლიანად ან ნაწილობრივ შეაჩეროს გადახდა, როდესაც მისაწოდებელინივთები შეუსაბამოა, დაბინძურებულია, უკანონოდ მოპოვებულია, არასწორად კლასიფიცირებულია, უკანონოდ გადაზიდულია, არასრულია, დაუდოკუმენტებელია, ექვემდებარება მესამე მხარისმოთხოვნებს, ან სხვაგვარად ზემოქმედების ქვეშაა არსებითი შესაბამისობის, საკუთრების უფლების, ხარისხის ან მიწოდების საკითხის გამო.

4.7 თუ მხარეთა გონივრული კონტროლის მიღმა მყოფი გაუთვალისწინებელი მოვლენა იწვევსხელშეკრულების ეკონომიკური საფუძვლის არსებით ცვლილებას და ზრდის მომწოდებლისშესრულების პირდაპირ ხარჯს ათ პროცენტზე (10%) მეტით, ნებისმიერ მხარეს შეუძლია მოითხოვოსკეთილსინდისიერი მოლაპარაკებები. თუ შეთანხმება არ მიიღწევა ათი (10) სამუშაო დღისგანმავლობაში, მყიდველს შეუძლია შეწყვიტოს დაზარალებული შესყიდვის ორდერი მოსალოდნელიმოგებისთვის პასუხისმგებლობის გარეშე, იმ პირობით, რომ მყიდველი გადაიხდის შეწყვეტამდესათანადოდ მიწოდებულ შესაბამის მისაწოდებელ ნივთებში.

5. მიწოდების თარიღები, შეფერხებები, სახელშეკრულებო ჯარიმა და დაფარვისშესყიდვა

5.1 შეთანხმებული მიწოდების თარიღები, შესრულების თარიღები, შეგროვების თარიღები, გადაზიდვის ფანჯრები და დოკუმენტების მიწოდების თარიღები სავალდებულოა. დროის დაცვაარსებითი მნიშვნელობისაა, თუ მყიდველი წერილობით პირდაპირ არ შეთანხმდება სხვაგვარად.

5.2 მომწოდებელმა დაუყოვნებლივ წერილობით უნდა აცნობოს მყიდველს ნებისმიერი ფაქტობრივიან მოსალოდნელი შეფერხების შესახებ, მიზეზების, მოსალოდნელი ხანგრძლივობის, დაზარალებული რაოდენობების, შემამსუბუქებელი ღონისძიებებისა და გადასინჯული მიწოდებისგეგმის მითითებით. ასეთი შეტყობინება არ ათავისუფლებს მომწოდებელს პასუხისმგებლობისგან.

5.3 მომწოდებელი პასუხისმგებელია ყველა ზარალზე, ზიანზე, ხარჯსა და დანახარჯზე, რომელიცწარმოიქმნება შეფერხებიდან, ჩანაცვლების შესყიდვის ხარჯების, დაფარვის შესყიდვის ხარჯების, ფასების სხვაობების, ტრანსპორტირების ხარჯების, დაჩქარებული ფრახტის, შენახვის, დემერეჯის, ტესტირების ხარჯების, ადმინისტრაციული ხარჯების, იურიდიული მოსაკრებლებისა დამომხმარებლის მოთხოვნების ჩათვლით.

5.4 თუ მომწოდებელი ვერ შეასრულებს შეთანხმებულ მიწოდების ან შესრულების თარიღს, მომწოდებელმა უნდა გადაიხადოს სახელშეკრულებო ჯარიმა შეფერხებული მისაწოდებელინივთების ღირებულების 0.1 პროცენტის ოდენობით შეფერხების ყოველ სამუშაო დღეზე, შესაბამისიშესყიდვის ორდერის ღირებულების 5 პროცენტის ზღვრით. სახელშეკრულებო ჯარიმა გადასახდელიაფაქტობრივი ზარალის მტკიცებულების მიუხედავად და მყიდველის უფლების შელახვის გარეშე, მოითხოვოს დროული შესრულება და მოითხოვოს დამატებითი ზიანის ანაზღაურება საქართველოსკანონმდებლობით ნებადართულ ფარგლებში. მხარეები თანხმდებიან, რომ ჯარიმა დადგენილიასპეციალურად დაგვიანებული შესრულებისთვის. ნებისმიერი გადახდილი სახელშეკრულებო ჯარიმაჩაითვლება ზიანის ანაზღაურებაში იმ ფარგლებში, რა ფარგლებშიც ამას მოითხოვს მოქმედიკანონმდებლობა. მხარეები აღიარებენ, რომ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი იძლევასახელშეკრულებო ჯარიმის დაშვების უფლებას და რომ სასამართლომ შეიძლება შეამციროსარაგონივრულად მაღალი ჯარიმა, როდესაც ამას იმპერატიული კანონი მოითხოვს.

5.5 სახელშეკრულებო ჯარიმა არ დაერიცხება იმ ფარგლებში, რა ფარგლებშიც მომწოდებელიდაამტკიცებს, რომ შეფერხება პირდაპირ გამოწვეული იყო 26-ე პუნქტით გათვალისწინებულიფორს-მაჟორული მოვლენით და რომ მომწოდებელმა შეასრულა თავისი შეტყობინებისა დაშემამსუბუქებელი ვალდებულებები.

5.6 თუ მომწოდებელი ვერ მიაწვდის შესაბამის მისაწოდებელ ნივთებს დროულად, აწვდისშეუსაბამო მისაწოდებელ ნივთებს, ვერ უზრუნველყოფს საჭირო დოკუმენტებს ან სხვაგვარადარსებითად არღვევს ხელშეკრულებას, მყიდველს შეუძლია შეიძინოს შემცვლელი მასალები, საქონელი ან მომსახურება მესამე მხარეებისგან. მომწოდებელმა უნდა აუნაზღაუროს მყიდველსყველა დამატებითი ხარჯი, ფასების სხვაობების, ტრანსპორტირების ხარჯების, შემოწმების ხარჯების, დაჩქარებული ფრახტის, შენახვის, დემერეჯის, ადმინისტრაციული ხარჯებისა და გონივრულიიურიდიული მოსაკრებლების ჩათვლით. მყიდველის დაფარვის შესყიდვის უფლება არ ლახავსსახელშეკრულებო ჯარიმებს, შეწყვეტის უფლებებს, ანაზღაურებებსა და ნებისმიერ სხვა უფლებას ანსაშუალებას.

6. Incoterms®, მიწოდების ადგილი, გადაზიდვის დოკუმენტები და შეფუთვა

6.1 თუ შესყიდვის ორდერში სხვაგვარად არ არის მითითებული, მიწოდება უნდა მოხდეს DDP Incoterms® 2020 შესყიდვის ორდერში დასახელებულ ადგილზე. თუ DDP იურიდიულად ანსაოპერაციოდ შეუძლებელია, მიწოდება უნდა მოხდეს DAP Incoterms® 2020 მყიდველის მიერდასახელებულ ადგილზე, თუ მყიდველი წერილობით პირდაპირ არ შეთანხმდება სხვა Incoterms® წესზე.

6.2 მომწოდებელი რჩება პასუხისმგებელი მთელ ექსპორტის გაფორმებაზე, გადაზიდვისდოკუმენტაციაზე, წარმოშობის სერტიფიკატებზე, საბაჟო კლასიფიკაციაზე, ნარჩენების გადაზიდვისდოკუმენტებზე, ნებართვებზე, თანხმობებზე, ლიცენციებსა და მიწოდებამდე საჭირო სხვადოკუმენტებზე. მომწოდებელმა არ უნდა გააგზავნოს მისაწოდებელი ნივთები, სანამ ყველაიურიდიულად საჭირო ნებართვა და დოკუმენტი არ იქნება მიღებული და მიწოდებულიმყიდველისთვის.

6.3 თუ სხვაგვარად არ არის შეთანხმებული, მიწოდება უნდა მოხდეს შესყიდვის ორდერშიმითითებულ მიწოდების მისამართზე. როდესაც მომწოდებელი აწყობს გადაზიდვას, მომწოდებელმაუნდა შეარჩიოს შესაფერისი, კანონიერი და ხარჯთეფექტური ფრახტის პირობები და მოამზადოსყველა სატრანსპორტო დოკუმენტი.

6.4 ყოველი მიწოდება უნდა მოიცავდეს გადაზიდვის დოკუმენტებს, რომლებიც მიუთითებენშესყიდვის ორდერის ნომერს, შეკვეთის თარიღს, საქონლის ნომრებს, რაოდენობას, წონას, წარმოშობას, კლასიფიკაციას, სატრანსპორტო მარშრუტს და, შესაბამის შემთხვევაში, ნარჩენებისკლასიფიკაციას, საბაჟო კოდს, პარტიის ნომერს, კონტეინერის ნომერსა და სერტიფიკატისმითითებებს. უპირატესობა ენიჭება ელექტრონულ მიწოდების დოკუმენტაციას.

6.5 მომწოდებელმა უნდა დაიცვას მიწოდებასთან, ტრანსპორტირებასთან, შეფუთვასთან, მარკირებასა და ეტიკეტირებასთან დაკავშირებული ყველა იურიდიული მოთხოვნა, ყველა მოქმედიადგილობრივი, უცხოური, ტრანზიტისა და დანიშნულების ქვეყნის რეგულაციის ჩათვლით.

6.6 მომწოდებელი პასუხისმგებელია ყველა ზიანზე, დაბინძურებაზე, შეფერხებაზე, უარყოფაზე, ამოღებაზე, მარეგულირებელ ქმედებაზე ან ზარალზე, რომელიც გამოწვეულია არასაკმარისი, ხარვეზიანი, უკანონო ან შეცდომაში შემყვანი შეფუთვით, მარკირებით, ეტიკეტირებით ანდოკუმენტაციით.

6.7 შეფუთვა ხდება მყიდველის საკუთრება ან, მყიდველის არჩევანით, მომწოდებელმა უნდადაიბრუნოს იგი უსასყიდლოდ. შეფუთვის ხარჯები ანაზღაურდება მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუშესყიდვის ორდერში პირდაპირ არის შეთანხმებული.

6.8 მოქმედი კანონმდებლობით საშიშ, შეზღუდულ ან სპეციალურ ნარჩენად კლასიფიცირებულიშეფუთვის მასალების გამოყენება არ არის ნებადართული, თუ მყიდველის მიერ წერილობითპირდაპირ არ არის დამტკიცებული. თუ ასეთი მასალები მიწოდებულია დამტკიცების გარეშე, მყიდველს შეუძლია დააბრუნოს ისინი მომწოდებლის ხარჯზე, მოსთხოვოს მომწოდებელს მათიშეგროვება, ან სათანადოდ განკარგოს ისინი მომწოდებლის ხარჯზე.

7. რისკისა და საკუთრების უფლების გადაცემა

7.1 დაკარგვის ან დაზიანების რისკი მყიდველზე გადადის შეთანხმებული Incoterms® 2020 წესისშესაბამისად, იმ პირობით, რომ რისკი არ გადადის დასახელებულ ადგილზე ფიზიკურ მიწოდებამდედა მისაწოდებელი ნივთების შემოწმების გონივრულ შესაძლებლობამდე, როდესაც საჭიროაშემოწმება ან მიღება.

7.2 შეუსაბამო, დაბინძურებული, არასწორად კლასიფიცირებული, უკანონოდ მოპოვებული, უკანონოდგადაზიდული, არასრული ან დაუდოკუმენტებელი მისაწოდებელი ნივთების რისკი რჩებამომწოდებელთან, სანამ მყიდველი წერილობით პირდაპირ არ მიიღებს ასეთ მისაწოდებელნივთებს.

7.3 მისაწოდებელ ნივთებზე საკუთრების უფლება გადადის მყიდველზე დასახელებულ ადგილზეფიზიკური მიწოდების, გადახდის ან მიღების (როდესაც მიღება პირდაპირ მოითხოვება) უადრესიმომენტისთვის, ნებისმიერი საკუთრების უფლების შენარჩუნების, გირავნობის, მოსაკრებლის, დაგირავების, დატვირთვის ან მესამე მხარის უფლების გარეშე. მომწოდებლის ან მისი ზედა რგოლისმომწოდებლების მიერ მოთხოვნილი ნებისმიერი საკუთრების უფლების შენარჩუნების უფლებაგამოირიცხება.

7.4 მომწოდებელი იძლევა გარანტიას, რომ მას აქვს მისაწოდებელი ნივთების გაყიდვისა დაგადაცემის სრული უფლება, საკუთრების უფლება და უფლებამოსილება და რომ არცერთ მესამემხარეს არ აქვს რაიმე საკუთრების, უზრუნველყოფის, საკუთრების უფლების შენარჩუნების, ამოღების, კონფისკაციის, მიკვლევის ან აღდგენის მოთხოვნა მისაწოდებელ ნივთებთანდაკავშირებით.

8. მასალების კლასიფიკაცია, წარმოშობა და საკუთრების ჯაჭვი

8.1 მომწოდებელი აცხადებს და იძლევა გარანტიას, რომ ხელშეკრულების ფარგლებში მიწოდებულიყველა მასალა მკაცრად შეესაბამება შეთანხმებულ სპეციფიკაციებს, ხარისხის, შემადგენლობის, ხარისხის, რაოდენობის, ტენიანობის ზღვრების, მინარევების ზღვრების, დაბინძურების ზღვრების, წარმოშობის მოთხოვნებისა და დოკუმენტაციის მოთხოვნების ჩათვლით.

8.2 მომწოდებელი აცხადებს და იძლევა გარანტიას, რომ ყველა მასალა კანონიერად არისმოპოვებული, შეგროვებული, ამოღებული, წარმოებული, გადამუშავებული, აღდგენილი, დამუშავებული, შენახული, ტრანსპორტირებული, ექსპორტირებული, იმპორტირებული დამიწოდებული.

8.3 მომწოდებელი აცხადებს და იძლევა გარანტიას, რომ ყველა მასალა მიწოდებულია კარგი დაგასაყიდი საკუთრების უფლებით, ნებისმიერი გირავნობის, მოსაკრებლის, საკუთრების უფლებისშენარჩუნების, დატვირთვის, მესამე მხარის უფლების, ამოღების რისკის, კონფისკაციის რისკის ანსაკუთრების დავის გარეშე.

8.4 მომწოდებელმა არ უნდა მიაწოდოს მასალები, რომლებიც მოპარულია, უკანონოდ მოპოვებული, უკანონოდ ექსპორტირებული, უკანონოდ იმპორტირებული, უკანონოდ გადამუშავებული, უკანონოდშეგროვებული, უკანონოდ მოპოვებული, ექვემდებარება უკანონო ნარჩენების გადაზიდვას, დაკავშირებულია იძულებით შრომასთან ან სხვაგვარად დაბინძურებულია უკანონობით.

8.5 მომწოდებელმა არ უნდა მიაწოდოს მასალები, რომლებიც წარმოიქმნება, მოიცავს ან სარგებელსმოაქვს ნებისმიერი სანქცირებული, შეზღუდული, ემბარგოს ქვეშ მყოფი ან აკრძალული პირისთვის, სუბიექტისთვის, გემისთვის, ქვეყნისთვის, რეგიონისთვის, საბოლოო გამოყენებისთვის ანმიწოდების ჯაჭვისთვის.

8.6 მომწოდებელმა უნდა მიაწოდოს მყიდველს ყველა დოკუმენტი, რომელიც გონივრულადმოითხოვება მყიდველის მიერ, წარმოშობის სერტიფიკატების, ანალიზის სერტიფიკატების, ანალიზის ანგარიშების, საწონი ბილეთების, საბაჟო დოკუმენტების, ექსპორტისა და იმპორტისლიცენზიების, სატრანსპორტო დოკუმენტების, უსაფრთხოების მონაცემთა ფურცლების, ნარჩენებისკლასიფიკაციის დოკუმენტების, ნარჩენის სტატუსის დასრულების მტკიცებულების, მიწოდებისჯაჭვის ჩანაწერების, მომწოდებლის დეკლარაციებისა და მოქმედი კანონმდებლობით ან შესყიდვისორდერით საჭირო ნებისმიერი სხვა შესაბამისობის დოკუმენტაციის ჩათვლით.

8.7 მომწოდებელმა უნდა შეინახოს სრული ჩანაწერები, რომლებიც ადასტურებენ წარმოშობას, საკუთრების ჯაჭვს, კანონიერ მოპოვებას, საკუთრების ჯაჭვს, შესაბამისობის სტატუსს, კლასიფიკაციას, გადაზიდვასა და ხარისხს მიწოდებიდან მინიმუმ ათი (10) წლის განმავლობაში, ანმეტ ხანს, თუ ამას მოითხოვს მოქმედი კანონმდებლობა, და უნდა მიაწოდოს ასეთი ჩანაწერებიმყიდველს მოთხოვნისთანავე.

9. მეორადი ნედლეული, ნარჩენები, ნარჩენის სტატუსის დასრულება და გადაზიდვისშესაბამისობა

9.1 როდესაც მასალები არის ან იყო ნარჩენი, ჯართი, ნარჩენები, რეციკლატები, თანაპროდუქტები ანნარჩენების ნაკადებიდან მიღებული მასალები, მომწოდებელი ერთპიროვნულად პასუხისმგებელიამათი სწორი იურიდიული კლასიფიკაციის განსაზღვრაზე, დოკუმენტირებასა და დამტკიცებაზემოქმედი კანონმდებლობის მიხედვით, მათ შორის იმის განსაზღვრაზე, აკმაყოფილებენ თუ არაასეთი მასალები ნარჩენის, საშიში ნარჩენის, არასაშიში ნარჩენის, მწვანე ჩამონათვალის ნარჩენის, თანაპროდუქტების ან ნარჩენის სტატუსის დასრულების მასალების კრიტერიუმებს.

9.2 მომწოდებელმა არ უნდა მიაწოდოს რაიმე მასალები, რომლებიც კლასიფიცირებულია როგორცსაშიში ნარჩენი, შეზღუდული ნარჩენი, რადიოაქტიური მასალა, დაბინძურებული მასალა, უკანონოდგადაზიდული ნარჩენი ან წინასწარი ინფორმირებული თანხმობის ან სხვა გადაზიდვის შეზღუდვებისქვეშ მყოფი მასალა, თუ მყიდველის მიერ წერილობით პირდაპირ არ არის დამტკიცებული და თუმოქმედი კანონმდებლობით საჭირო ყველა ნებართვა, შეტყობინება, თანხმობა და დოკუმენტი არარის მიღებული გადაზიდვამდე.

9.3 მომწოდებელმა გადაზიდვამდე უნდა მიაწოდოს მყიდველს ყველა კლასიფიკაციის კოდი დადოკუმენტი, რომელიც საჭიროა მასალების კანონიერი გადაზიდვის, ტრანზიტის, იმპორტის, ექსპორტის, შენახვის, დამუშავების, გამოყენების, ხელახალი გაყიდვის ან აღდგენისთვის, მათშორის, შესაბამის შემთხვევაში, ბაზელის კონვენციის კოდები, OECD-ის კოდები, ევროკავშირისნარჩენების კოდები, ქართული ან სხვა ეროვნული ნარჩენების კოდები, VII დანართის დოკუმენტები, შეტყობინების დოკუმენტები, წინასწარი ინფორმირებული თანხმობის დოკუმენტები, ნარჩენისსტატუსის დასრულების სერტიფიკატები და გარემოსდაცვითად სწორი მართვის მტკიცებულება.

9.4 თუ რაიმე მასალები გადაიზიდება საქართველოდან, საქართველოში, საქართველოს ფარგლებშიან საქართველოს გავლით, ევროკავშირში, გაერთიანებულ სამეფოში ან ნებისმიერ იურისდიქციაში, რომელიც იყენებს ბაზელის კონვენციის, OECD-ის ან შესადარის ნარჩენების გადაზიდვისკონტროლს, და არის ან შეიძლება კლასიფიცირდეს როგორც ნარჩენი, მომწოდებელმა უნდა დაიცვასყველა მოქმედი ქართული, ევროკავშირის, გაერთიანებული სამეფოს, ეროვნული და საერთაშორისონარჩენების გადაზიდვის წესი, მათ შორის საქართველოს ნარჩენების მართვის კოდექსი, საქართველოს კანონი ნარჩენების იმპორტის, ექსპორტისა და ტრანზიტის შესახებ, რეგულაცია (EU) 2024/1157 ნარჩენების გადაზიდვის შესახებ, რეგულაცია (EC) No 1013/2006 იმ ფარგლებში, რაფარგლებშიც ის გამოიყენება ნებისმიერი გარდამავალი პერიოდის განმავლობაში, ბაზელისკონვენცია, OECD-ის წესები და ყველა ეროვნული განმახორციელებელი წესი.

9.5 მომწოდებელი პასუხისმგებელია ყველა შეტყობინებაზე, თანხმობაზე, ნებართვაზე, VII დანართის დოკუმენტებზე, გადაადგილების დოკუმენტებზე, ელექტრონულ წარდგენებზე, ობიექტისაუდიტებზე, აღდგენის ან განკარგვის დადასტურებებზე და გადაზიდვისთვის მოქმედ სხვამოთხოვნებზე. მომწოდებელმა არ უნდა გააგზავნოს რაიმე მასალები, სანამ ყველა იურიდიულადსაჭირო ნებართვა და დოკუმენტი არ იქნება მიღებული და მიწოდებული მყიდველისთვის.

9.6 მომწოდებელი აანაზღაურებს მყიდველს ყველა ზარალს, შეფერხებას, შენახვის ხარჯს, დემერეჯს, ამოღებას, კონფისკაციას, ჯარიმას, სანქციას, უკან გადაზიდვის ხარჯს, განკარგვის ხარჯს, დამუშავების ხარჯს, იურიდიულ მოსაკრებელსა და მესამე მხარის მოთხოვნებს, რომლებიცწარმოიქმნება არასწორი კლასიფიკაციიდან, დაკარგული დოკუმენტებიდან, უკანონოგადაზიდვიდან, დაბინძურებიდან ან ნარჩენების გადაზიდვის კანონების დარღვევიდან.

9.7 მყიდველს შეუძლია უარყოს, კარანტინში მოათავსოს, დააბრუნოს, განკარგოს ან მოსთხოვოსმომწოდებელს შეაგროვოს ნებისმიერი მასალა, რომელიც ზემოქმედების ქვეშაა არასწორიკლასიფიკაციის, დაკარგული დოკუმენტების, უკანონო გადაზიდვის, დაბინძურების ანმარეგულირებელი შეშფოთების გამო, მომწოდებლის რისკითა და ხარჯით.

10. რაოდენობა, წონა, ნიმუშის აღება, ანალიზი და ხარისხი

10.1 ჭარბი, ნაკლები ან ნაწილობრივი მიწოდებები არ არის ნებადართული, თუ მყიდველის მიერპირდაპირ არ არის შეთანხმებული. რაოდენობები განისაზღვრება მყიდველის ან მყიდველის მიერდანიშნული ან დამტკიცებული დამოუკიდებელი ლაბორატორიის, ინსპექტორის ან ექსპერტის მიერგამოყენებული გაზომვის, აწონის, ნიმუშის აღებისა და ანალიზის პროცედურების შესაბამისად.

10.2 თუ შესყიდვის ორდერში სხვაგვარად არ არის შეთანხმებული, რაოდენობა და ხარისხიგანისაზღვრება მყიდველის მიერ მიწოდების ადგილზე ან მყიდველის მიერ დანიშნული ანდამტკიცებული დამოუკიდებელი ლაბორატორიის, ინსპექტორის ან ექსპერტის მიერ. მყიდველისგაზომვები, წონები, ნიმუშის აღების შედეგები და ანალიზის შედეგები სავალდებულოა, თუმომწოდებელი არ დაამტკიცებს აშკარა შეცდომას.

10.3 მომწოდებელმა უნდა მიაწოდოს რეპრეზენტატიული ნიმუშები, შეინახოს გაყოფილი ნიმუშები დაითანამშრომლოს მყიდველის მიერ მოთხოვნილ ყველა შემოწმების, აწონის, ნიმუშის აღებისა დაანალიზის პროცედურასთან. მომწოდებელმა არ უნდა მანიპულირება, შერევა, განზავება, დაბინძურება, არასწორი ეტიკეტირება ან სხვაგვარად დამახინჯება ნიმუშებისა ან მასალებისა.

10.4 როდესაც მასალები ფასდება წონით, ლითონის შემცველობით, სიწმინდით, ტენიანობით, ხარისხით ან სხვა ანალიზური პარამეტრებით, გადახდა ეფუძნება საბოლოო მიღებულ წმინდამშრალ წონასა და საბოლოო ანალიზის შედეგებს ტენიანობის, მინარევების, დაბინძურების, ჯარიმების, დამუშავების მოსაკრებლების, რაფინირების მოსაკრებლებისა და სხვა შეთანხმებულიგამოქვითვების შემდეგ.

10.5 მომწოდებელი იძლევა გარანტიას, რომ მისაწოდებელი ნივთები შეესაბამება სპეციფიკაციებს, შესყიდვის ორდერს, შეთანხმებულ პროდუქტის აღწერებს, ნიმუშებს, კატალოგის ინფორმაციას, სერტიფიკატებს, განცხადებებს, სარეკლამო პრეტენზიებს, მოქმედ კანონმდებლობას, აღიარებულინდუსტრიულ სტანდარტებსა და კარგ ინდუსტრიულ პრაქტიკას.

10.6 მომწოდებელი იძლევა გარანტიას, რომ მასალები თავისუფალია აკრძალული დაბინძურებისგან, რადიოაქტიური დაბინძურებისგან, საშიში ნივთიერებებისგან, ფეთქებადი მასალებისგან, ტოქსიკური ნივთიერებებისგან, აზბესტისგან, ვერცხლისწყლისგან, ჭარბი ტენიანობისგან, უცხონივთიერებებისგან და ნებისმიერი სხვა მინარევისგან, რომელიც აღემატება სპეციფიკაციებს ანკანონიერ ზღვრებს.

10.7 მომწოდებელმა უნდა მიაწოდოს ყოვლისმომცველი დოკუმენტაცია ინგლისურ ენაზე და, როდესაც პირდაპირ მოითხოვება შესყიდვის ორდერში, გერმანულ ენაზე, უსასყიდლოდ. ქიმიკატებისთვის, საშიში ნივთიერებებისთვის, ნარჩენებიდან მიღებული მასალებისთვის ანრეგულირებული მასალებისთვის, მომწოდებელმა უნდა მიაწოდოს უსაფრთხოების ინსტრუქციები, უსაფრთხოების მონაცემთა ფურცლები და ყველა იურიდიულად საჭირო შესაბამისობისდოკუმენტაცია, REACH/RoHS დოკუმენტაციის ჩათვლით, როდესაც ის ვრცელდება მისაწოდებელნივთებზე ან დანიშნულების ბაზარზე.

10.8 მესამე მხარეებისგან მიღებული მასალები ან საქონელი ყურადღებით უნდა შემოწმდესმომწოდებლის მიერ. მომწოდებელს შეუძლია გამოიყენოს მხოლოდ სანდო, კანონიერი დაშესაბამისი ზედა რგოლის მომწოდებლები და პასუხისმგებელია ზედა რგოლის მომწოდებლებისქმედებებზე, უმოქმედობაზე, დარღვევებსა და მიწოდების ჯაჭვის წარუმატებლობებზე.

10.9 მომწოდებელმა უნდა უზრუნველყოს მყიდველისთვის მიწოდებული ნებისმიერი აღჭურვილობის, ხელსაწყოს ან თანმხლები საქონლის სათადარიგო ნაწილების, ცვეთადი ნაწილების ან ფუნქციურადეკვივალენტური შემცვლელების ხელმისაწვდომობა ბოლო მიწოდებიდან მინიმუმ ათი (10) წლისგანმავლობაში, თუ შესყიდვის ორდერი სხვაგვარად არ ითვალისწინებს. მომწოდებელმა უნდააცნობოს მყიდველს მინიმუმ თორმეტი (12) თვით ადრე წერილობით ნებისმიერი წარმოებისშეწყვეტის გადაწყვეტილების შესახებ და უნდა შესთავაზოს ბოლო შესყიდვის შესაძლებლობა.

10.10 გონივრული წინასწარი შეტყობინებითა და ჩვეულებრივი სამუშაო საათების განმავლობაში, მყიდველს შეუძლია შეამოწმოს მომწოდებლის შესაბამისი ობიექტები, პროცესები, ხარისხისჩანაწერები, შესაბამისობის ჩანაწერები, საკუთრების ჯაჭვის ჩანაწერები და გადაზიდვისჩანაწერები, დამტკიცებული ქვეკონტრაქტორებისა და კრიტიკული ზედა რგოლის მომწოდებლებისჩანაწერების ჩათვლით, ხელშეკრულებისა და მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისობისგადასამოწმებლად. აუდიტი უნდა ჩატარდეს ისე, რომ მინიმუმამდე იქნას დაყვანილი შეფერხება დადაცული იქნას კონფიდენციალურობა, იმ პირობით, რომ მომწოდებელი უზრუნველყოფს შესაბამისიუფლებამოსილების ქვედა რგოლის ხელშეკრულებებში ასახვას (flow-down rights) ასეთი აუდიტისგანსახორციელებლად.

11. მიღება, დეფექტების შესახებ შეტყობინება და სამართლებრივი საშუალებები

11.1 როდესაც ხელშეკრულება მოითხოვს მიღებას, მყიდველმა უნდა შეამოწმოს და გამოსცადოსმისაწოდებელი ნივთები მიწოდების ან დასრულების შემდეგ გონივრულ ვადაში. მიღება ხდებამხოლოდ მყიდველის წერილობითი მიღების ან, ასეთის არსებობის შემთხვევაში, შესყიდვისორდერში პირდაპირ მითითებული ვადის გასვლის შემდეგ სავარაუდო მიღების საფუძველზე.

11.2 მყიდველმა უნდა შეამოწმოს მისაწოდებელი ნივთები მიწოდების შემდეგ გონივრულ ვადაში. აშკარა დეფექტებისა და რაოდენობრივი გადახრების შესახებ უნდა ეცნობოს მიწოდებიდან ოთხი (4) კვირის განმავლობაში; ფარული დეფექტების შესახებ უნდა ეცნობოს აღმოჩენის შემდეგდაუყოვნებლივ. მყიდველის კანონიერი და სახელშეკრულებო უფლებები თაღლითობის, განზრახდამალვის ან ისეთი დეფექტების შემთხვევაში, რომლებიც გონივრულად ვერ აღმოჩნდებაჩვეულებრივი შემოწმებით, რჩება ხელუხლებელი.

11.3 მყიდველს შეუძლია, თავისი არჩევანით, მოსთხოვოს მომწოდებელს შეაკეთოს, ჩაანაცვლოს, ხელახლა შეასრულოს, დაახარისხოს, გაასუფთავოს, ხელახლა კლასიფიცირება, ხელახლადოკუმენტირება ან სხვაგვარად აღმოფხვრას დეფექტური ან შეუსაბამო მისაწოდებელი ნივთებიმყიდველის მიერ მითითებულ გონივრულ ვადაში. შემდგომი კანონიერი და სახელშეკრულებოუფლებები, ფასის შემცირების, ზიანის ანაზღაურების, ხელშეკრულების შეწყვეტის, დაფარვისშესყიდვის, უარყოფისა და შეწყვეტის ჩათვლით, რჩება ხელუხლებელი.

11.4 თუ მომწოდებელი ვერ აღმოფხვრის დეფექტს ან შეუსაბამობას საჭირო ვადაში, ან გადაუდებელშემთხვევებში, როდესაც შეფერხება შექმნიდა არსებით კომერციულ, უსაფრთხოების, მარეგულირებელ ან მიწოდების ჯაჭვის რისკს, მყიდველს შეუძლია თავად ან მესამე მხარეებისმეშვეობით აღმოფხვრას საკითხი მომწოდებლის ხარჯზე.

11.5 საგარანტიო პერიოდი არის ოცდათექვსმეტი (36) თვე მიწოდებიდან, ან, როდესაც მიღებაშეთანხმებულია, მიღებიდან. უფრო ხანგრძლივი იმპერატიული ან სახელშეკრულებო საგარანტიო ანხანდაზმულობის ვადები რჩება ხელუხლებელი და უპირატესობა ენიჭება.

11.6 შეკეთებული, ჩანაცვლებული ან ხელახლა შესრულებული მისაწოდებელი ნივთები ხელახლაიქნება გარანტირებული თორმეტი (12) თვის ან თავდაპირველი საგარანტიო პერიოდის დარჩენილინაწილიდან უფრო ხანგრძლივი ვადით შეკეთებიდან, ჩანაცვლებიდან ან ხელახალი შესრულებიდან.

12. პასუხისმგებლობა, ანაზღაურება და დაზღვევა

12.1 მომწოდებელი პასუხისმგებელია შეუზღუდავად ყველა ზარალზე, ზიანზე, ხარჯსა დადანახარჯზე, რომელიც წარმოიქმნება ან დაკავშირებულია: (ა) დეფექტურ, შეუსაბამო, დაბინძურებულ, უკანონოდ მოპოვებულ ან უკანონოდ გადაზიდულ მასალებთან; (ბ) საკუთრებისუფლების, წარმოშობის, სანქციების, ექსპორტის კონტროლის, საბაჟოს, გარემოს დაცვის, ნარჩენებისგადაზიდვის ან შესაბამისობის გარანტიების დარღვევასთან; (გ) მესამე მხარის მოთხოვნებთან, მარეგულირებელ გამოძიებებთან, ამოღებებთან, ჯარიმებთან, სანქციებთან, გამოწვევებთან, დაბრუნებებთან, უარყოფებთან ან განკარგვის ბრძანებებთან; (დ) თაღლითობასთან, განზრახარასწორ ქცევასთან, უხეშ გაუფრთხილებლობასთან ან განზრახ დარღვევასთან; (ე) მესამე მხარისუფლებების დარღვევასთან; (ვ) კონფიდენციალურობის დარღვევასთან; და (ზ) მომწოდებლისპერსონალის ქმედებებთან ან უმოქმედობასთან.

12.2 მომწოდებელი აანაზღაურებს მყიდველს, პირველივე წერილობითი მოთხოვნისთანავე, ყველავალდებულებას, ზარალს, ზიანს, მოთხოვნას, ჯარიმას, სანქციას, ხარჯსა და დანახარჯს, გონივრულიიურიდიული მოსაკრებლების ჩათვლით, რომელიც წარმოიქმნება მისაწოდებელი ნივთებისწარმოებიდან, მოპოვებიდან, შეგროვებიდან, გადამუშავებიდან, აღდგენიდან, კლასიფიკაციიდან, დოკუმენტირებიდან, მიწოდებიდან, შენახვიდან, გამოყენებიდან, ხელახალი გაყიდვიდან ანმარეგულირებელი მართვიდან, გარდა იმ ფარგლებისა, რა ფარგლებშიც ის პირდაპირ გამოწვეულიამყიდველის უხეში გაუფრთხილებლობით ან განზრახ არასწორი ქცევით.

12.3 მომწოდებელი აანაზღაურებს მყიდველს ყველა პირდაპირ ზარალს, ჩანაცვლების შესყიდვისხარჯს, დაფარვის შესყიდვის ხარჯს, ფასების სხვაობას, ტრანსპორტირების ხარჯს, შენახვის ხარჯს, დემერეჯს, ტესტირების ხარჯს, შემოწმების ხარჯს, დახარისხების ხარჯს, დამუშავების ხარჯს, განკარგვის ხარჯს, იურიდიულ მოსაკრებელსა და მომხმარებლის მოთხოვნებს, რომლებიცწარმოიქმნება მომწოდებლის დარღვევიდან.

12.4 მყიდველმა უნდა აცნობოს მომწოდებელს მესამე მხარის არსებითი მოთხოვნების შესახებ, რომლისთვისაც ანაზღაურება ითხოვება, დართოს უფლება მომწოდებელს მონაწილეობა მიიღოსდაცვაში სათანადო შემთხვევაში და უზრუნველყოს გონივრული თანამშრომლობა. მომწოდებელმაარ უნდა მოაგვაროს რაიმე მოთხოვნა ისე, რომ მყიდველს დააკისროს პასუხისმგებლობა, შეზღუდვაან ვალდებულება, ან გამოიწვიოს მყიდველის მიერ ბრალის/პასუხისმგებლობის აღიარება, მყიდველის წინასწარი წერილობითი თანხმობის გარეშე.

12.5 მომწოდებელმა უნდა შეინარჩუნოს დაზღვევა, რომელიც შესაბამისობაშია მისვალდებულებებთან და რისკის პროფილთან, პროდუქტის პასუხისმგებლობის დაზღვევის ჩათვლითმინიმუმ 10 მილიონი ევროს დაფარვით თითო შემთხვევაზე პირადი დაზიანებისა და ქონებრივიზიანისთვის, საჯარო პასუხისმგებლობის დაზღვევის, დამსაქმებლის პასუხისმგებლობის დაზღვევისადა, როდესაც მიეწოდება მომსახურება, პროგრამული უზრუნველყოფა, დიზაინი, ინჟინერია, მონაცემთა დამუშავება ან პროფესიული რჩევა, პროფესიული პასუხისმგებლობისა და კიბერპასუხისმგებლობის დაზღვევის ჩათვლით. მომწოდებელმა უნდა მიაწოდოს დაზღვევისსერტიფიკატები მოთხოვნისთანავე. დაზღვევა არ ზღუდავს მომწოდებლის პასუხისმგებლობას.

13. ინტელექტუალური საკუთრება და სამუშაოს შედეგები

13.1 მომწოდებელი გადასცემს მყიდველს, არსებული უფლებების მიმდინარე გადაცემისა დამომავალი უფლებების გადაცემის გზით, ყველა უფლებას, საკუთრების უფლებასა და ინტერესსხელშეკრულების ფარგლებში მყიდველისთვის სპეციალურად შექმნილ სამუშაოს შედეგებში, მათშიარსებული ყველა ინტელექტუალური საკუთრების უფლების ჩათვლით, მოქმედი კანონმდებლობითნებადართულ უმაღლეს ფარგლებში.

13.2 იმ ფარგლებში, რა ფარგლებშიც ნებისმიერი სამუშაოს შედეგი ან მასში არსებული უფლებებიკანონით ვერ გადაიცემა, მომწოდებელი ანიჭებს მყიდველს ექსკლუზიურ, მუდმივ, შეუქცევად, მსოფლიო მასშტაბის, სრულად გადახდილ, უსასყიდლო, გადაცემად და ქველიცენზირებადლიცენზიას სამუშაოს შედეგების გამოყენების, რეპროდუცირების, შეცვლის, ადაპტირების, შემდგომიგანვითარების, გავრცელების, წარმოების, წარმოების დაკვეთის, შენახვისა და სხვაგვარადექსპლუატაციისთვის ნებისმიერი მიზნით.

13.3 მომწოდებელმა უნდა შეასრულოს და უზრუნველყოს ყველა დოკუმენტის შესრულება და მიიღოსყველა ქმედება, რომელიც გონივრულად საჭიროა მყიდველის საკუთრების ან ლიცენზიის უფლებებისსრულყოფის, რეგისტრაციის ან დადასტურებისთვის. მომწოდებელმა უნდა უზრუნველყოს, რომ მისითანამშრომლები, კონტრაქტორები და ქვეკონტრაქტორები ნამდვილად გადასცემენ ანლიცენზირებას უკეთებენ ყველა უფლებას, რომელიც საჭიროა მომწოდებლისთვის ამ მე-13 პუნქტისშესასრულებლად.

13.4 მომწოდებელი ინარჩუნებს საკუთრებას მის წინასწარ არსებულ ინტელექტუალურ საკუთრებაზე(„ფონური ინტელექტუალური საკუთრება"). იმ ფარგლებში, რა ფარგლებშიც ფონურიინტელექტუალური საკუთრება ჩაშენებულია ან საჭიროა მისაწოდებელი ნივთების ან სამუშაოსშედეგების გამოყენების, შენახვის, შეკეთების, რეპროდუცირების, შეცვლის ან ექსპლუატაციისთვის, მომწოდებელი ანიჭებს მყიდველს არაექსკლუზიურ, მუდმივ, შეუქცევად, მსოფლიო მასშტაბის, სრულად გადახდილ, უსასყიდლო, გადაცემად და ქველიცენზირებად ლიცენზიას ასეთი ფონურიინტელექტუალური საკუთრების გამოყენებისთვის ამ მიზნებისთვის, თავსებადობის, შენახვისა დასათადარიგო და შემცვლელი ნაწილების წარმოების ან შესყიდვის ჩათვლით.

13.5 მომწოდებელმა არ უნდა ჩართოს ღია წყაროს პროგრამული უზრუნველყოფა, მესამე მხარისმასალები ან ფონური ინტელექტუალური საკუთრება სამუშაოს შედეგებში, თუ მყიდველს არგაუმჟღავნდა და მის მიერ წერილობით არ დამტკიცდა. მომწოდებელმა უნდა დააკისროსქვეკონტრაქტორებსა და თანამონაწილეებს ვალდებულებები, რომლებიც არ არის ამ მე-13 პუნქტზენაკლებად მკაცრი.

13.6 მოქმედი კანონმდებლობით ნებადართულ ფარგლებში, მომწოდებელი უარს ამბობს დაუზრუნველყოფს უარის თქმას ან არგამოყენებას მორალურ უფლებებსა და მსგავს უფლებებზე, რომლებიც შეიძლება ზღუდავდეს მყიდველის მიერ სამუშაოს შედეგების გამოყენებას ანექსპლუატაციას.

14. გადაანგარიშება, შეკავების უფლებები და გადაცემა

14.1 მომწოდებელს შეუძლია გამოიყენოს გადაანგარიშების, შეკავების ან შეჩერების უფლებებიმხოლოდ იმ საპასუხო მოთხოვნებთან მიმართებით, რომლებიც უდავოა ან საბოლოოდგანსაზღვრულია კომპეტენტური სასამართლოს ან საარბიტრაჟო ტრიბუნალის მიერ. ეს ასევევრცელდება არშესრულების დაცვაზე მოქმედი კანონმდებლობით ნებადართულ მაქსიმალურფარგლებში.

14.2 მომწოდებელს არ შეუძლია გადასცეს, გადაიტანოს, დააგირავოს, ფაქტორინგი გაუკეთოს, დატვირთოს ან სხვაგვარად განკარგოს თავისი სახელშეკრულებო უფლებები ან მოთხოვნებიმყიდველის წინასწარი წერილობითი თანხმობის გარეშე.

14.3 მყიდველს შეუძლია გადაანგარიშოს მყიდველის მიერ მომწოდებლისთვის გადასახდელითანხები მომწოდებლის მიერ მყიდველისთვის გადასახდელი თანხების წინააღმდეგ. მოქმედიკანონმდებლობით ნებადართულ ფარგლებში, მომწოდებელი თანხმდება, რომ მყიდველს ასევეშეუძლია გადაანგარიშოს მყიდველის ნებისმიერი აფილირებული პირის მიერ მყიდველისთვისგადაცემული მოთხოვნები ან მომწოდებლის მიერ მყიდველის ნებისმიერი აფილირებულიპირისთვის გადასახდელი მოთხოვნები, როდესაც მყიდველი მოქმედებს ასეთი აფილირებული პირისინკასო აგენტად.

15. ობიექტზე წვდომა, უსაფრთხოება და დაცვა

15.1 როდესაც მომწოდებლის პერსონალი წვდება მყიდველის ობიექტებზე ან მყიდველის მიერდანიშნულ მესამე მხარის ობიექტებზე, მომწოდებელმა უნდა დაიცვას მყიდველის ობიექტის წესები, ჯანმრთელობისა და უსაფრთხოების პოლიტიკა, უსაფრთხოების პოლიტიკა და მოქმედიკანონმდებლობა.

15.2 მყიდველს შეუძლია ჩაატაროს გონივრული წვდომის, იდენტობის, ავტომობილის, საქონლისა დაბარგის კონტროლი უფლებამოსილი პერსონალის მიერ უსაფრთხოების, დაცვის, შესაბამისობისა დაზარალის პრევენციის მიზნით. პირადი ჩხრეკა საჭიროებს წინასწარ თანხმობას და უნდაშეესაბამებოდეს მოქმედ კანონმდებლობას, შრომისა და მონაცემთა დაცვის კანონების ჩათვლით. მყიდველს შეუძლია უარი თქვას წვდომაზე ნებისმიერ პირზე, რომელიც უარს ამბობს კანონიერკონტროლზე.

15.3 მომწოდებელმა უნდა უზრუნველყოს, რომ მომწოდებლის პერსონალი სათანადოდ არისგადამზადებული, უფლებამოსილი, დაზღვეული და აღჭურვილი ობიექტზე წვდომისთვის დაპასუხისმგებელია მათ ქმედებებსა და უმოქმედობაზე.

16. კონფიდენციალურობა

16.1 მომწოდებელმა კონფიდენციალურად უნდა შეინახოს ყველა ინფორმაცია, ნახაზი, დიზაინი, გეგმა, მონაცემი, სპეციფიკაცია, ფასი, ანალიზი, ანგარიში, ნიმუში, ბიზნეს ინფორმაცია, ტექნიკურიინფორმაცია, კომერციული საიდუმლო და სხვა ინფორმაცია, რომელიც მიღებულიახელშეკრულებასთან დაკავშირებით, მიუხედავად იმისა, გამჟღავნებულია მყიდველის მიერ თუშექმნილია მყიდველისთვის.

16.2 მომწოდებელმა არ უნდა გაამჟღავნოს კონფიდენციალური ინფორმაცია მესამე მხარეებისთვისან გამოიყენოს იგი ხელშეკრულების შესრულების გარდა ნებისმიერი მიზნით. ეს ვალდებულება არვრცელდება ინფორმაციაზე, რომლის შესახებაც მომწოდებელი დაამტკიცებს, რომ ის უკვეკანონიერად იყო ცნობილი, საჯაროდ ხელმისაწვდომი იყო დარღვევის გარეშე, დამოუკიდებლადშემუშავდა მყიდველის ინფორმაციის გამოყენების გარეშე, ან კანონით გასამჟღავნებელია.

16.3 თუ გამჟღავნება კანონით მოითხოვება, მომწოდებელმა, კანონით ნებადართულ ფარგლებში, უნდა აცნობოს მყიდველს გამჟღავნებამდე და შეზღუდოს გამჟღავნება კანონით საჭირომინიმუმამდე.

16.4 ხელშეკრულების, შესყიდვის ორდერის, ფასების, მიწოდების მოცულობების, სავაჭროსტრატეგიისა და შედეგად მიღებული სამუშაო პროცესების არსებობა ასევე კონფიდენციალურადუნდა იქნას განხილული.

16.5 მყიდველის მიერ მოწოდებული დოკუმენტები, ნიმუშები, პროგრამული უზრუნველყოფა, მონაცემთა მატარებლები და სხვა მასალები უსაფრთხოდ უნდა იქნას შენახული, გამოყენებულიმხოლოდ სახელშეკრულებო მიზნებისთვის და დაბრუნებული ან უსაფრთხოდ წაშლილიმოთხოვნისთანავე ან როდესაც ისინი აღარ არის საჭირო.

16.6 მომწოდებელმა უნდა აცნობოს თავის თანამშრომლებს, ქვეკონტრაქტორებსა და მომწოდებლისსხვა პერსონალს ამ ვალდებულებების შესახებ და უზრუნველყოს მათი შესრულება. მომწოდებელირჩება პასუხისმგებელი მომწოდებლის პერსონალის მიერ დარღვევებზე.

16.7 კონფიდენციალურობის ვალდებულებები ძალაში რჩება ხუთი (5) წლის განმავლობაში შეწყვეტისან ვადის გასვლის შემდეგ. კომერციული საიდუმლოები დაცული რჩება მანამ, სანამ ისინი რჩებაკომერციულ საიდუმლოდ. მხარეები აღიარებენ, რომ უნებართვო გამჟღავნებამ შეიძლებაგამოიწვიოს გამოუსწორებელი ზიანი და რომ მყიდველს შეუძლია მოითხოვოს სასამართლოაკრძალვის, დროებითი ან სამართლიანი დაცვის საშუალება.

17. აფილირებული პირისა და მომხმარებლის მოთხოვნები; ინტელექტუალურისაკუთრების დარღვევის ანაზღაურება

17.1 მომწოდებელი იძლევა გარანტიას, რომ მისაწოდებელი ნივთები და სამუშაოს შედეგები არარღვევს მესამე მხარის უფლებებს ნებისმიერ იურისდიქციაში, სადაც ისინი იწარმოება, მოიპოვება, მუშავდება, მიეწოდება, გამოიყენება, ხელახლა იყიდება ან სხვაგვარად ექსპლუატირდება.

17.2 მომწოდებელი აანაზღაურებს, დაიცავს და უვნებლად შეინარჩუნებს მყიდველს, მისაფილირებულ პირებს, თანამდებობის პირებს, დირექტორებს, თანამშრომლებს, მომხმარებლებსა დასაბოლოო მომხმარებლებს ყველა მოთხოვნის, ზარალის, ვალდებულების, ხარჯისა დადანახარჯისგან, გონივრული იურიდიული მოსაკრებლების ჩათვლით, რომელიც წარმოიქმნებაინტელექტუალური საკუთრების ან სხვა მესამე მხარის უფლებების სავარაუდო ან ფაქტობრივიდარღვევიდან.

17.3 დარღვევის მოთხოვნის ან დარღვევის არსებითი რისკის შემთხვევაში, მომწოდებელმა, მყიდველის არჩევანითა და მომწოდებლის ხარჯზე: (ა) უნდა მოიპოვოს დაზარალებულიმისაწოდებელი ნივთების ან სამუშაოს შედეგების გამოყენების გაგრძელების უფლება; (ბ) შეცვალოსან ჩაანაცვლოს ისინი ისე, რომ ისინი არ არღვევდეს ფუნქციონალურობის, ხარისხის, შესრულების ანშესაბამისობის დაკარგვის გარეშე; ან (გ) უკან წაიღოს დაზარალებული მისაწოდებელი ნივთებიმომწოდებლის ხარჯზე და დააბრუნოს ფასი, მყიდველის შემდგომი უფლებების შელახვის გარეშე.

17.4 მყიდველს შეუძლია აღასრულოს მომწოდებლის ანაზღაურებები და აანაზღაუროს მყიდველისაფილირებული პირების, მომხმარებლებისა და საბოლოო მომხმარებლების მიერ განცდილი ზარალიმოქმედი კანონმდებლობით ნებადართულ ფარგლებში. ეს მე-17 პუნქტი ძალაში რჩება შეწყვეტისშემდეგ.

18. ქვეკონტრაქტორები და ზედა რგოლის მომწოდებლები

18.1 მომწოდებელმა არ უნდა გადასცეს ქვეკონტრაქტით თავისი ვალდებულებების რაიმე არსებითინაწილი მყიდველის წინასწარი წერილობითი თანხმობის გარეშე. დაგეგმილი არსებითიქვეკონტრაქტორების შესახებ მყიდველს უნდა ეცნობოს გონივრულ ვადაში ჩართვამდე.

18.2 მომწოდებელი რჩება სრულად პასუხისმგებელი ქვეკონტრაქტორების, გადამზიდავების, ბროკერების, აგენტებისა და ზედა რგოლის მომწოდებლების ყველა ქმედებაზე, უმოქმედობაზე, დარღვევასა და მიწოდების ჯაჭვის წარუმატებლობაზე, თითქოს ისინი თავად მომწოდებლისყოფილიყვნენ.

18.3 მომწოდებელმა უნდა უზრუნველყოს, რომ დამტკიცებული ქვეკონტრაქტორები და კრიტიკულიზედა რგოლის მომწოდებლები შებოჭილნი არიან წერილობითი ვალდებულებებით, რომლებიცმყიდველის ინტერესებსა და უფლებებს იცავს არანაკლებ იმ დონისა, ვიდრე ეს წესები, კონფიდენციალურობის, შესაბამისობის, აუდიტის, მონაცემთა დაცვის, ინტელექტუალურისაკუთრების, სანქციების, ექსპორტის კონტროლის, ნარჩენების გადაზიდვისა და ბიზნესისუწყვეტობის ვალდებულებების ჩათვლით.

18.4 მომწოდებელმა უნდა შეინახოს მისაწოდებელ ნივთებში ჩართული არსებითიქვეკონტრაქტორებისა და კრიტიკული ზედა რგოლის მომწოდებლების განახლებული სია დამიაწოდოს იგი მყიდველს მოთხოვნისთანავე, როდესაც საჭიროა შესაბამისობის, აუდიტის ან რისკისმართვის მიზნებისთვის.

19. რეკლამა და საჯაროობა

19.1 მომწოდებელმა არ უნდა მიუთითოს მყიდველთან ბიზნეს ურთიერთობაზე, მყიდველის სახელზე, სავაჭრო ნიშნებზე, ლოგოებზე, პროექტებზე, შეკვეთებზე, მასალებზე, მოცულობებზე ანსპეციფიკაციებზე რეკლამაში, პუბლიკაციებში, პრესრელიზებში, ვებსაიტებზე, სოციალურ მედიაში, მომხმარებელთა სიებში ან პრეზენტაციებში მყიდველის წინასწარი წერილობითი თანხმობისგარეშე.

20. ცვლილებების კონტროლი

20.1 მომწოდებელმა არ უნდა შეცვალოს მასალები, სპეციფიკაციები, წარმოშობა, ზედა რგოლისმომწოდებელი, წარმოების პროცესი, გადამუშავების პროცესი, კლასიფიკაცია, ნარჩენის სტატუსი, დამუშავების პროცესი, გადაზიდვის მარშრუტი, გადამზიდავი, შეფუთვა, ეტიკეტირება ანდოკუმენტაცია მყიდველის წინასწარი წერილობითი თანხმობის გარეშე, როდესაც ასეთმაცვლილებამ შეიძლება გავლენა მოახდინოს ხარისხზე, შესაბამისობაზე, ფასზე, მიწოდებაზე, წარმოშობაზე, საბაჟო მოპყრობაზე, სანქციების/ექსპორტის კონტროლის სტატუსზე, ნარჩენებისკლასიფიკაციაზე ან მყიდველის მიერ განზრახულ გამოყენებაზე.

20.2 მყიდველს შეუძლია მოითხოვოს ცვლილებები მისაწოდებელ ნივთებში, სპეციფიკაციებში, მიწოდების გრაფიკში, შეფუთვაში, დოკუმენტაციაში ან შესაბამისობის მოთხოვნებში. მომწოდებელმა დაუყოვნებლივ უნდა აცნობოს მყიდველს ხარჯზე, დროზე, ხარისხზე ანშესაბამისობაზე ნებისმიერი გავლენის შესახებ. არცერთი ცვლილება არ არის სავალდებულო, თუმყიდველის მიერ წერილობით არ არის დადასტურებული.

20.3 მომწოდებელმა დაუყოვნებლივ უნდა აცნობოს მყიდველს მოქმედ კანონმდებლობაში, ნებართვებში, ლიცენზიებში, კლასიფიკაციაში, სანქციების/ექსპორტის კონტროლის სტატუსში, ნარჩენების გადაზიდვის სტატუსში ან მიწოდების ჯაჭვის სტატუსში ნებისმიერი ფაქტობრივი ანმოსალოდნელი ცვლილების შესახებ, რომელიც გავლენას ახდენს მისაწოდებელ ნივთებზე ანმომწოდებლის შესრულებაზე.

21. შეწყვეტა და ჩარევა

21.1 ნებისმიერ მხარეს შეუძლია შეწყვიტოს ხელშეკრულება მთლიანად ან ნაწილობრივდაუყოვნებლივი ძალით საფუძვლიანი მიზეზით, არსებითი დარღვევის ჩათვლით, რომელიც არაღმოიფხვრა წერილობითი შეტყობინებიდან ათი (10) სამუშაო დღის განმავლობაში, გადახდისუუნარობის მოვლენების, განგრძობადი შეფერხებების, არსებითი შესაბამისობისშეშფოთების, საჭირო ლიცენზიების ან ნებართვების დაკარგვის, ან გარემოებების ჩათვლით, რომლებიც კანონიერ შესრულებას შეუძლებელს ან მყიდველისთვის კომერციულად არაგონივრულსხდის.

21.2 მყიდველს შეუძლია შეწყვიტოს ხელშეკრულება ან ნებისმიერი შესყიდვის ორდერიმოხერხებულობის გამო, მთლიანად ან ნაწილობრივ, წერილობითი შეტყობინებით ოცდაათი (30) დღის ვადით. მომწოდებელმა უნდა შეწყვიტოს სამუშაო, აიცილოს შემდგომი ხარჯები და შეამციროსზარალი. მყიდველმა უნდა გადაიხადოს შესაბამის მისაწოდებელ ნივთებში, რომლებიც სათანადოდშესრულდა და მიღებულია შეწყვეტამდე, და გაუუქმებელ ხარჯებში, რომლებიც მყიდველის მიერწერილობით პირდაპირ არის დამტკიცებული. მომწოდებელს არ აქვს უფლება მოსალოდნელმოგებაზე, დაკარგულ მარჟაზე ან ზიანის ანაზღაურებაზე შეწყვეტილი მომავალი შესრულებისთვის.

21.3 არსებითი ვალდებულების შეუსრულებლობის შემთხვევაში, რომელიც საფრთხეს უქმნის დროულმიწოდებას, ხარისხს, უსაფრთხოებას, შესაბამისობას ან მიწოდების უწყვეტობას, მყიდველსშეუძლია, წერილობითი შეტყობინებისა და გონივრული გამოსწორების ვადის გასვლის შემდეგ, თავად შეასრულოს ან დააქირაოს მესამე მხარეები მომწოდებლის ვალდებულებებისშესასრულებლად მომწოდებლის ხარჯზე.

21.4 ჩარევის უფლებების განხორციელების მიზნით, მომწოდებელი ანიჭებს მყიდველს დროებით, არაექსკლუზიურ, უსასყიდლო ლიცენზიას მომწოდებლის მასალების, დოკუმენტაციის, ხელსაწყოების, წვდომის უფლებების, ინფორმაციისა და მიმდინარე სამუშაოს გამოყენებისთვისმკაცრად იმ ფარგლებში, რა ფარგლებშიც აუცილებელია მომწოდებლის ვალდებულებისშეუსრულებლობის შესამცირებლად და მიწოდების უწყვეტობის უზრუნველსაყოფად.

21.5 მყიდველის მოთხოვნისთანავე, მომწოდებელმა უნდა გადასცეს მყიდველს ან უზრუნველყოსმისაწოდებელ ნივთებთან დაკავშირებული კრიტიკული ქვეკონტრაქტების გადაცემა მიწოდებისუწყვეტობის უზრუნველსაყოფად. მომწოდებელმა უნდა უზრუნველყოს, რომ კრიტიკულიქვეკონტრაქტები იძლევა ასეთი გადაცემის ან ჩარევის უფლებას, როდესაც ეს გონივრულადმოითხოვება მყიდველის მიერ.

22. პროდუქტის გამოწვევა, მარეგულირებელი ქმედება და უარყოფა

22.1 მომწოდებელმა დაუყოვნებლივ უნდა აცნობოს მყიდველს ნებისმიერი ფაქტობრივი ანსავარაუდო დეფექტის, დაბინძურების, უსაფრთხოების საკითხის, მარეგულირებელი შეუსაბამობის, არასწორი კლასიფიკაციის, უკანონო გადაზიდვის, მესამე მხარის მოთხოვნის, ამოღების რისკის ანსხვა საკითხის შესახებ, რომელმაც შეიძლება მოითხოვოს საველე ქმედება, გამოწვევა, ამოღება, მომხმარებლის შეტყობინება, მარეგულირებელი შეტყობინება, უკან გადაზიდვა, კარანტინი ანგანკარგვა.

22.2 მომწოდებელმა სრულად უნდა ითანამშრომლოს მყიდველთან და კომპეტენტურხელისუფლებებთან ნებისმიერი ასეთი საკითხის გამოძიების, შეკავების, გამოსწორებისა დადოკუმენტირებისას. მყიდველს შეუძლია აკონტროლოს კომუნიკაცია თავის მომხმარებლებთან, ხელისუფლებებთან და ბიზნეს პარტნიორებთან.

22.3 იმ ფარგლებში, რა ფარგლებშიც გამოწვეულია მომწოდებლის დარღვევით, დეფექტით, დაბინძურებით, არასწორი კლასიფიკაციით, უკანონო გადაზიდვით ან შეუსაბამობით, მომწოდებელმა უნდა აიღოს გამოძიების, შეკავების, ჩანაცვლების, გამოწვევის, მომხმარებლისკომუნიკაციის, მარეგულირებელი რეაგირების, კარანტინის, უკან გადაზიდვის, განკარგვისა დამაკორექტირებელი ქმედების ყველა გონივრული ხარჯი.

22.4 მყიდველს შეუძლია უარყოს, კარანტინში მოათავსოს, დააბრუნოს, გადაამისამართოს, განკარგოსან მოსთხოვოს მომწოდებელს შეაგროვოს ნებისმიერი მისაწოდებელი ნივთი, რომელიცდეფექტურია, შეუსაბამოა, დაბინძურებულია, არასაიმედოა, რადიოაქტიურია, არასწორადკლასიფიცირებულია, უკანონოდ მოპოვებულია, უკანონოდ გადაზიდულია ან არასაკმარისადდოკუმენტირებულია, მომწოდებლის რისკითა და ხარჯით.

23. შესრულების ადგილი, იურისდიქცია და მარეგულირებელი სამართალი

23.1 ყველა სახელშეკრულებო ვალდებულების შესრულების ადგილი არის მყიდველის მიერმითითებული შესაბამისი მიწოდების მისამართი, თუ შესყიდვის ორდერში სხვაგვარად პირდაპირ არარის შეთანხმებული.

23.2 კანონით ნებადართულ ფარგლებში, მყიდველის რეგისტრირებულ ადგილსამყოფელშისაქართველოში მდებარე სასამართლოებს აქვთ ექსკლუზიური იურისდიქცია ხელშეკრულებიდან ანმასთან დაკავშირებით წარმოშობილ ყველა დავაზე. მომწოდებელმა საქმისწარმოება უნდა აღძრასმხოლოდ ასეთ სასამართლოებში.

23.3 მყიდველს შეუძლია, თავისი ერთპიროვნული არჩევანით, აღძრას საქმისწარმოებამომწოდებლის წინააღმდეგ მყიდველის რეგისტრირებულ ადგილსამყოფელში საქართველოშიმდებარე სასამართლოებში, მომწოდებლის რეგისტრაციის ან რეგისტრირებული ოფისის ადგილისსასამართლოებში, მომწოდებლის აქტივების მდებარეობის ადგილის სასამართლოებში ანნებისმიერ სასამართლოში, რომელიც კომპეტენტურია დროებითი, დამცავი, აკრძალვითი ანაღსრულების ღონისძიებების მისანიჭებლად.

23.4 ეს წესები და მყიდველსა და მომწოდებელს შორის სახელშეკრულებო ურთიერთობარეგულირდება ექსკლუზიურად საქართველოს კანონმდებლობით, მისი კოლიზიური სამართლისნორმების გამოკლებით. გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის კონვენცია საქონლისსაერთაშორისო ნასყიდობის ხელშეკრულებების შესახებ (CISG), იმ ფარგლებში, რა ფარგლებშიც ისსხვაგვარად გამოიყენებოდა, გამოირიცხება.

24. შესაბამისობა, მექრთამეობის საწინააღმდეგო და მიწოდების ჯაჭვის სათანადოშემოწმება

24.1 მომწოდებელმა უნდა დაიცვას ყველა მოქმედი კანონი, რომელიც ეხება მექრთამეობისსაწინააღმდეგო, კორუფციის საწინააღმდეგო, ადამიანის უფლებებს, შრომას, ჯანმრთელობასა დაუსაფრთხოებას, გარემოს დაცვას, პროდუქტის შესაბამისობას, იძულებით შრომას, თანამედროვემონობას, ბავშვთა შრომას, კონფლიქტურ მინერალებს, პასუხისმგებლიან მოპოვებასა და მიწოდებისჯაჭვის სათანადო შემოწმებას, იმ ფარგლებში, რა ფარგლებშიც ის ვრცელდება მომწოდებელზე, მისაწოდებელ ნივთებზე, დანიშნულების ბაზარზე ან ხელშეკრულების შესრულებაზე.

24.2 მომწოდებელმა უნდა დაიცვას მყიდველის მომწოდებლის ქცევის კოდექსი და ადამიანისუფლებების, შრომის, გარემოსა და კორუფციის საწინააღმდეგო აღიარებული საერთაშორისოსტანდარტები, იმ ფარგლებში, რა ფარგლებშიც ის ვრცელდება მომწოდებლის როლზე, ზომაზე, რისკის პროფილსა და მიწოდების ჯაჭვზე.

24.3 მომწოდებელმა არ უნდა შესთავაზოს, დაჰპირდეს, მისცეს, მოითხოვოს ან მიიღოს რაიმექრთამი, საკომისიო, გასაჩქარებელი გადახდა, არასათანადო უპირატესობა ან რაიმე ღირებულებისნივთი, რომელიც მიზნად ისახავს გადაწყვეტილებაზე გავლენის მოხდენას ან ხელშეკრულებასთანდაკავშირებით არასათანადო სარგებლის მიღებას.

24.4 როდესაც მასალები მოიცავს ან შეიძლება მოიცავდეს თუნუქს, ტანტალს, ვოლფრამს, ოქროს, კობალტს, ლითიუმს, ნიკელს, ბუნებრივ გრაფიტს, იშვიათ მიწათა ელემენტებს, სტრატეგიულნედლეულს, კრიტიკულ ნედლეულს ან ნებისმიერ სხვა მასალას, რომელიც ექვემდებარებამიწოდების ჯაჭვის სათანადო შემოწმების მოთხოვნებს, მომწოდებელმა უნდა შეინახოს დამოთხოვნისთანავე მიაწოდოს შესაბამისი სათანადო შემოწმების ჩანაწერები, საკუთრების ჯაჭვისდოკუმენტაცია, წარმოშობის ქვეყნის ინფორმაცია, დნობის/რაფინირების ქარხნის ინფორმაცია, რისკის შეფასებები, აუდიტის ანგარიშები და მაკორექტირებელი ქმედებების ჩანაწერები.

24.5 მომწოდებელმა უნდა დაიცვას, იმ ფარგლებში, რა ფარგლებშიც ის ვრცელდება, ქართული, ევროკავშირის, გაერთიანებული სამეფოსა და ეროვნული სათანადო შემოწმებისა დაგამჭვირვალობის მოთხოვნები, რომლებიც ეხება მინერალებსა და ლითონებს კონფლიქტითდაზარალებული ტერიტორიებიდან, ბავშვთა შრომას, იძულებით შრომას, თანამედროვე მონობას, კონფლიქტურ მინერალებს, უკანონო მოპოვებას, უკანონო ნარჩენების გადაზიდვას, გარემოს ზიანსადა შესადარის მიწოდების ჯაჭვის სათანადო შემოწმების რეჟიმებს წარმოშობის, ტრანზიტის, მიწოდების ან დანიშნულების ადგილზე.

24.6 მომწოდებელმა არ უნდა მიაწოდოს მასალები, რომლებიც დაკავშირებულია შეიარაღებულკონფლიქტთან, იძულებით შრომასთან, ბავშვთა შრომასთან, ადამიანებით ვაჭრობასთან, უკანონომოპოვებასთან, უკანონო ნარჩენების გადაზიდვასთან, სერიოზულ გარემოს ზიანთან, კორუფციასთან, სანქცირებულ მხარეებთან ან სხვა მძიმე უარყოფით ზემოქმედებებთან.

24.7 მომწოდებელმა უნდა შეინარჩუნოს რისკზე დაფუძნებული შესაბამისობის პროცედურები, რომლებიც შესაბამისობაშია მის ზომასთან, როლსა და რისკის პროფილთან, სათანადო შემოწმების, ტრენინგის, წიგნებისა და ჩანაწერების, ანგარიშგებისა და მაკორექტირებელი ქმედებებისპროცესების ჩათვლით. მომწოდებელმა უნდა დანერგოს და გაასაჯაროოს კონფიდენციალურიანგარიშგების არხი, როდესაც ეს შესაბამისობაშია მომწოდებლის რისკის პროფილსა და მოქმედკანონმდებლობასთან.

24.8 გონივრული მოთხოვნისთანავე, მომწოდებელმა უნდა მიაწოდოს ინფორმაცია დამტკიცებულება, რომელიც საჭიროა მყიდველისთვის მოქმედი კანონმდებლობისა და მყიდველისმომწოდებლის ქცევის კოდექსის შესაბამისობის გადასამოწმებლად. მომწოდებელმა უნდა დართოსგონივრული აუდიტი, ობიექტზე ვიზიტების ჩათვლით, მყიდველის ან მყიდველის მიერუფლებამოსილი მესამე მხარეების მიერ და დაუყოვნებლივ აღმოფხვრას აღმოჩენილი დარღვევები.

24.9 მყიდველს შეუძლია უარყოს მასალები, შეაჩეროს გადახდა, შეაჩეროს შესრულება, შეწყვიტოსდაზარალებული ხელშეკრულება და აანაზღაუროს ყველა ზარალი, თუ მომწოდებელი არღვევს ამ 24-ეპუნქტს ან ვერ წარმოადგენს შესაბამისობის დამაკმაყოფილებელ მტკიცებულებას.

25. ექსპორტის კონტროლი, სანქციები და გამორიცხული ტერიტორია

25.1 მხარეები არ აპირებენ, რომ მასალები მიეწოდოს, გადაიზიდოს, ხელახლა გაიყიდოს, დამუშავდეს, ჩაერთოს, გამოიყენოს ან სხვაგვარად ხელმისაწვდომი გახდეს გამორიცხულტერიტორიაში ან მისთვის, თუ მყიდველი არ მისცემს წინასწარ წერილობით თანხმობას.

25.2 მომწოდებელმა არ უნდა მიაწოდოს მასალები, რომლებიც საჭიროებენ გადაზიდვასგამორიცხულ ტერიტორიაში, მისგან ან მისი გავლით, ან რომლებიც საჭიროებენ აშშ-ის იმპორტისფორმალობებს, აშშ-ის საბაჟო გაფორმებას ან აშშ-ის დანიშნულების შესაბამისობას, თუ მყიდველისმიერ წერილობით პირდაპირ არ არის შეთანხმებული.

25.3 მომწოდებელი აცხადებს და იძლევა გარანტიას, რომ ის, მისი აფილირებული პირები, ქვეკონტრაქტორები, გადამზიდავები, ბროკერები, ზედა რგოლის მომწოდებლები და შესაბამისიპერსონალი იცავენ ყველა მოქმედ სანქციების, ექსპორტის კონტროლის, საბაჟოს, იმპორტის, ანტიბოიკოტისა და სავაჭრო შესაბამისობის კანონს, საქართველოს, ევროკავშირის, გაერთიანებულისამეფოს, ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკისა და ნებისმიერი წარმოშობის, ტრანზიტის ანდანიშნულების ქვეყნის კანონების ჩათვლით.

25.4 აშშ-ის ექსპორტის კონტროლის ან სანქციების კანონები გამოიყენება მხოლოდ იმ ფარგლებში, რა ფარგლებშიც არსებობს აშშ-სთან კავშირი, აშშ-ის წარმოშობის ნივთების, აშშ-ის ექსპორტისადმინისტრირების რეგულაციების ქვეშ მყოფი ნივთების, აშშ-ის პირების, აშშ-ის დოლარისკლირინგის, აშშ-ის ტექნოლოგიის, აშშ-ის პროგრამული უზრუნველყოფის ან სხვა იურიდიულადშესაბამისი აშშ-ის კავშირების ჩათვლით. მომწოდებელმა უნდა აცნობოს მყიდველს შესყიდვისორდერის მიღებამდე, თუ რომელიმე მისაწოდებელი ნივთი, დოკუმენტი, ტექნოლოგია, პროგრამულიუზრუნველყოფა, მომწოდებელი, ქვეკონტრაქტორი, გემი, გადახდის მარშრუტი, წარმოშობა, ტრანზიტის მარშრუტი, დანიშნულება, საბოლოო გამოყენება ან საბოლოო მომხმარებელი შეიძლებაქმნიდეს აშშ-სთან კავშირს ან რაიმე ლიცენზიას, ნებართვას, შეზღუდვას ან აკრძალვას მოქმედიკანონმდებლობის მიხედვით.

25.5 მომწოდებელმა უნდა მიაწოდოს მყიდველს ყველა ექსპორტის კონტროლის კლასიფიკაცია, საბაჟო ტარიფის კლასიფიკაცია, წარმოშობის ქვეყნის ინფორმაცია, ლიცენზიის მოთხოვნები, საბოლოო გამოყენების შეზღუდვები და სანქციებთან დაკავშირებული ინფორმაცია, რომელიცვრცელდება მისაწოდებელ ნივთებზე.

25.6 მომწოდებელმა არ უნდა მიაწოდოს რაიმე მისაწოდებელი ნივთები, რომლებიც მოიცავსშეზღუდულ მხარეებს, სანქცირებულ მხარეებს, აკრძალულ დანიშნულებებს, აკრძალულ საბოლოოგამოყენებებს, სამხედრო საბოლოო გამოყენებებს, გადახვევის რისკებს, შეზღუდულ გემებს, ფიქტიურ სუბიექტებს ან სუბიექტებს, რომლებიც ფლობენ ან კონტროლდებიან სანქცირებული ანშეზღუდული პირების მიერ.

25.7 მომწოდებელმა დაუყოვნებლივ უნდა აცნობოს მყიდველს კლასიფიკაციაში, ლიცენზიისსტატუსში, სანქციების სტატუსში, საკუთრებაში ან კონტროლში, საბოლოო გამოყენების შეზღუდვაში, წარმოშობაში, ტრანზიტის მარშრუტში, დანიშნულებაში, გემში, გადახდის მარშრუტში ან სხვასავაჭრო შესაბამისობის საკითხში ნებისმიერი ცვლილების შესახებ, რომელიც გავლენას ახდენსმისაწოდებელ ნივთებზე ან მომწოდებლის შესრულებაზე.

25.8 მყიდველს შეუძლია შეაჩეროს შესრულება, უარყოს მისაწოდებელი ნივთები, შეაკავოს გადახდაან შეწყვიტოს დაზარალებული ხელშეკრულება, თუ მყიდველი გონივრულად დაადგენს, რომგაგრძელებულმა შესრულებამ შეიძლება შექმნას სანქციების, ექსპორტის კონტროლის, საბაჟოს, ანტიბოიკოტის ან სავაჭრო შესაბამისობის რისკი.

26. ფორს-მაჟორი

26.1 „ფორს-მაჟორული მოვლენა" ნიშნავს დაზარალებული მხარის გონივრული კონტროლის მიღმამყოფ მოვლენას, რომელიც ვერ აიცილებდა გონივრული ღონისძიებებით, ბუნებრივიკატასტროფების, ომის, ტერორიზმის, აჯანყებების, ეპიდემიების ან პანდემიების, სამთავრობოქმედებების, საყოველთაო გაფიცვების, ფართო ენერგო ან ტელეკომუნიკაციის გათიშვების, პორტისდახურვების ან იურიდიულად სავალდებულო სავაჭრო შეზღუდვების ჩათვლით. პერსონალის, მასალების, კომპონენტების, დაფინანსების ან სიმძლავრის ნაკლებობა და გაფიცვები, რომლებიცშემოიფარგლება დაზარალებული მხარის ოპერაციებით, არ არის ფორს-მაჟორი, თუ პირდაპირ არარის გამოწვეული ფორს-მაჟორული მოვლენით და გონივრულად ვერ აიცილებდა ან შემცირდებოდა.

26.2 დაზარალებულმა მხარემ წერილობით უნდა აცნობოს მეორე მხარეს დაუყოვნებლივ დანებისმიერ შემთხვევაში ხუთი (5) სამუშაო დღის განმავლობაში, მოვლენის, მოსალოდნელიხანგრძლივობის, დაზარალებული ვალდებულებებისა და შემამსუბუქებელი ღონისძიებებისაღწერით. დაზარალებულმა მხარემ უნდა გამოიყენოს ყველა გონივრული ძალისხმევა ეფექტებისშესამცირებლად და დასაძლევად.

26.3 ვადები და მიწოდების თარიღები გაგრძელდება მხოლოდ იმ პერიოდით, რომლისგანმავლობაშიც შესრულება პირდაპირ შეფერხებულია ფორს-მაჟორული მოვლენით, და დროით, რომელიც გონივრულად საჭიროა შესრულების განახლებისთვის. დაუზარალებელ მხარეს შეუძლიამოითხოვოს ნაწილობრივი მიწოდებები, ალტერნატიული მარშრუტები, შემცვლელი მასალები დაგონივრული მოცულობის განაწილება.

26.4 მომწოდებელმა უნდა გაანაწილოს ხელმისაწვდომი სიმძლავრე და მარაგი მყიდველზესამართლიან და არადისკრიმინაციულ საფუძველზე და არანაკლებ ხელსაყრელად, ვიდრე მსგავსმდგომარეობაში მყოფ მომხმარებლებზე.

26.5 თუ ფორს-მაჟორული მოვლენა გრძელდება ოცდაათ (30) ზედიზედ დღეზე მეტ ხანს, მხარეებმაკეთილსინდისიერად უნდა განიხილონ გრაფიკის, მარშრუტისა და მოცულობის კორექტირებები. თუგადაწყვეტა არ მიიღწევა დამატებითი ათი (10) დღის განმავლობაში, ნებისმიერ მხარეს შეუძლიაშეწყვიტოს დაზარალებული ნაწილი წერილობითი შეტყობინებით ფორს-მაჟორული მოვლენითგამოწვეული შეუსრულებლობისთვის პასუხისმგებლობის გარეშე. გადახდის ვალდებულებები უკვემიღებული და მიღებული მისაწოდებელი ნივთებისთვის რჩება ხელუხლებელი.

27. მონაცემთა დაცვა

27.1 მხარეები არ აპირებენ, რომ მომწოდებელმა დაამუშაოს პერსონალური მონაცემები მყიდველისსახელით ხელშეკრულების ფარგლებში. პერსონალური მონაცემების ნებისმიერი დამუშავებაშემოიფარგლება ჩვეულებრივი ბიზნეს საკონტაქტო მონაცემებით, რომლებიც საჭიროახელშეკრულების ადმინისტრირებისთვის, ლოგისტიკისთვის, ანგარიშ-ფაქტურირებისთვის, შესაბამისობის შემოწმებებისა და კომუნიკაციისთვის.

27.2 თითოეულმა მხარემ უნდა დაიცვას მასზე მოქმედი მონაცემთა დაცვისა დაკონფიდენციალურობის კანონები, საქართველოს კანონის პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებჩათვლით და, როდესაც ვრცელდება, ევროკავშირის GDPR ან სხვა იმპერატიული მონაცემთა დაცვისკანონების ჩათვლით.

27.3 თუ მომწოდებელი ამუშავებს პერსონალურ მონაცემებს მყიდველის სახელით ან იღებს წვდომასმყიდველის პერსონალურ მონაცემებზე, რომლებიც სცილდება ჩვეულებრივ ბიზნეს საკონტაქტომონაცემებს, მომწოდებელმა წინასწარ უნდა აცნობოს მყიდველს და მხარეებმა უნდა დადონშესაბამისი მონაცემთა დამუშავების ხელშეკრულება ასეთი დამუშავების დაწყებამდე.

27.4 მომწოდებელმა უნდა დანერგოს შესაბამისი ტექნიკური და ორგანიზაციული ღონისძიებებიხელშეკრულებასთან დაკავშირებით დამუშავებული პერსონალური მონაცემების დასაცავად დადაუყოვნებლივ უნდა აცნობოს მყიდველს პერსონალურ მონაცემთა ნებისმიერი დარღვევის შესახებ, რომელიც გავლენას ახდენს მყიდველის მონაცემებზე.

28. შეტყობინებები, წერილობითი ფორმა და ზეპირი ცვლილების არარსებობა

28.1 ხელშეკრულების ფარგლებში ნებისმიერი შეტყობინება უნდა იყოს წერილობითი დამიწოდებული ხელით, კურიერით, რეგისტრირებული ფოსტით ან ელ.ფოსტით შესყიდვის ორდერშიმითითებულ ან მიმღები მხარის მიერ წერილობით სხვაგვარად შეტყობინებულ მისამართებზე.

28.2 ელ.ფოსტით შეტყობინებები ჩაითვლება მიღებულად გაგზავნისას, იმ პირობით, რომ არ მიიღებაავტომატური მიწოდების შეცდომის შეტყობინება, ან მომდევნო სამუშაო დღეს, თუ გაიგზავნებაჩვეულებრივი სამუშაო საათების მიღმა მიმღების ბიზნესის ადგილზე.

28.3 ხელშეკრულების ცვლილებები და დამატებები, ამ წერილობითი ფორმის პუნქტის ჩათვლით, უნდა გაკეთდეს წერილობით. ელ.ფოსტა საკმარისია, თუ მოქმედი კანონმდებლობა არ მოითხოვსუფრო მკაცრ ფორმას.

28.4 ნებისმიერ უფლებაზე უარის თქმა ძალაში არ შედის, თუ წერილობით არ არის გაკეთებული. უფლების განხორციელების ვერ მოხერხება ან შეფერხება არ მოქმედებს როგორც უარის თქმა.

28.5 ხელშეკრულება შეიძლება შესრულდეს, მიღებულ ან შეცვლილ იქნას ელექტრონულად, ელ.ფოსტის, ელექტრონული ხელმოწერის ან ელექტრონული შესყიდვის პლატფორმის ჩათვლით, თუმოქმედი კანონმდებლობა არ მოითხოვს განსხვავებულ ფორმას. როდესაც საქართველოსკანონმდებლობა მოითხოვს ავთენტიფიკაციას ელექტრონული ხელმოწერით ან სხვა ელექტრონულისანდო მომსახურებით, მხარეებმა უნდა დაიცვან საქართველოს კანონი ელექტრონულიდოკუმენტისა და ელექტრონული სანდო მომსახურების შესახებ ან ნებისმიერი მისი მემკვიდრეკანონმდებლობა.

29. დასკვნითი დებულებები

29.1 ხელშეკრულების ან ამ წესების ნებისმიერი დებულების ბათილობა, უკანონობა ანაღუსრულებლობა არ მოქმედებს დანარჩენი დებულებების ნამდვილობაზე.

29.2 მხარეებმა უნდა ჩაანაცვლონ ნებისმიერი ბათილი, უკანონო ან აღუსრულებელი დებულებანამდვილი, კანონიერი და აღსასრულებელი დებულებით, რომელიც მაქსიმალურად უახლოვდებათავდაპირველი დებულების ეკონომიკურ მიზანს.

29.3 ამ წესების ინგლისურ ტექსტსა და ნებისმიერ თარგმანს შორის შეუსაბამობის შემთხვევაში, უპირატესობა ენიჭება ინგლისურ ვერსიას. ინგლისური ვერსია არის სავალდებულო ძირითადივერსია.

29.4 სათაურები მხოლოდ მოხერხებულობისთვისაა და არ მოქმედებს ინტერპრეტაციაზე.

29.5 ეს წესები შეიძლება შესრულდეს ან მიღებულ იქნას ეგზემპლარებად, როდესაც ეს გამოიყენება. თითოეული ეგზემპლარი წარმოადგენს ორიგინალს, და ყველა ეგზემპლარი ერთად წარმოადგენსერთ დოკუმენტს.